Powszechny Przegląd Okresowy - Chiny. Działamy!


Podczas zbliżającej się sesji Powszechnego Przeglądu dot. praw człowieka, rozpatrywana będzie sytuacja w Chińskiej Republice Ludowej, gdzie od 2009 r. doszło do ponad 120 protestów-samospaleń wołających o wolność Tybetańczyków. W Przeglądzie specjalna rola przypadnie Polsce, która (wspólnie z Sierra Leone i Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi) będzie facylitowała proces. Przedstawiciel Polski przewodniczy także obecnie Radzie Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych.

International Tibet Network, w imieniu międzynarodowego ruchu na rzecz Tybetu (w tym Students for a Free Tibet), przedłożył pisemne rekomendacje na 17. Sesję Okresowego Przeglądu Powszechnego, w trakcie której, 22 października rozpocznie się przegląd dotyczący sytuacji praw człowieka w Chińskiej Republice Ludowej. Ich realizacja pomogłaby poprawić sytuację praw człowieka w okupowanym przez Chiny Tybecie.

Students for a Free Tibet Poland wystosowało list do Ministra Spraw Zagranicznych RP Radosława Sikorskiego wraz z załączonym raportem. Planujemy kolejne działania aby wzmocnić międzynarodowy głos w sprawie sytuacji w Tybecie.

Uważamy, że Polska korzystając z strategicznego partnerstwa z Chinami, uczestnictwa w tzw. trojce, odpowiedzialnej za proces „Przeglądu” ChRL, oraz przewodnictwa polskiego przedstawiciela w Radzie Praw Człowieka, powinna w pełni wykorzystać międzynarodowe mechanizmy ochrony praw człowieka w celu obrony ludności tybetańskiej przed agresywną polityką Chin wobec Tybetu.

Najważniejsze postulaty zawarte w raporcie to:
- ratyfikacja przez Chiny Międzynarodowego Paktu Praw Praw Obywatelskich i Politycznych,
- wpuszczenie na tereny tybetańskie przedstawicieli Narodów Zjednoczonych,
- natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie osób uwięzionych za korzystanie z podstawowych praw obywatelskich i politycznych,
- zaprzestanie prześladowań, arbitralnych aresztowań i więzienia osób w pokojowy sposób prowadzących działalność polityczną lub religijną,
- zakończenie prowadzenia „reedukacji patriotycznej”,
- zatrzymanie polityki przymusowych przesiedleń tybetańskich nomadów.

Okresowy Przegląd Powszechny dotyczący Chin po raz pierwszy odbył się w 2009 r. Choć „Przegląd” daje możliwość faktycznej oceny w zakresie wypełniania międzynarodowych standardów praw człowieka, Chiny odrzuciły dużą cześć rekomendacji. Kolejny „Przegląd” Chin rozpocznie się 22 października, duże znaczenie ma zaangażowanie poszczególnych państw w celu podniesienia drażliwych dla Państwa Środka kwestii sytuacji praw człowieka w Tybecie – o co apeluje międzynarodowy ruch na rzecz Tybetu.

Czym jest Powszechny Przegląd Okresowy (ang. Universal Periodic Review) i jak jest w nim rola Polski? To najważniejszy, międzynarodowy mechanizm monitorowania przestrzegania naruszeń praw człowieka Narodów Zjednoczonych nadzorowany przez Radę Praw Człowieka NZ. Według założeń, poczynając od 2008 roku, każde państwo przechodzi przez proces „Przeglądu” w cyklu ok. czteroletnim. Na „Przegląd” składają się następujące elementy:
1) Złożenie raportu przez państwo podlegające procedurze oraz inne podmioty np. organizacje pozarządowe na 6 tygodni przed rozpoczęciem Przeglądu (zobacz powyżej - raport International Tibet Network, w którego przygotowanie zaangażowane było m.in. SFT);
2) Biuro Wysokiego Komisarza Praw Człowieka przygotowuje dwa raporty – jeden na podstawie danych ekspertów i organów NZ, drugi w oparciu o inne „wiarygodne i rzetelne” źródła, np. organizacje praw człowieka,
3) Trojka – trzy państwa wyznaczone przez Radę Praw Człowieka, które odpowiadają za proces „Przeglądu” innego państwa przygotowują zestaw zagadnień i pytań na sesję „Przeglądu”, tym razem w skład Troiki odpowiadającej za „Przegląd” Chin wchodzi Polska, Sierra Leone oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie,
2) trzygodzinną interaktywną sesję dialogu pomiędzy państwem, którego przegląd dotyczy a innymi członkami NZ (fragment sesji można obejrzeć dzięki transmisji online); „Przegląd” Chin będzie się dobywał 22 października 2013 r., zainteresowane państwa muszą zgłosić chęć zabrania głosu najpóźniej do 18 października,
3) Trojka przedkłada raport z Przeglądu grupie roboczej oraz państwu przechodzącemu „Przegląd”, może ono wskazać, które rekomendacje przyjmuje, i które znajdą się w raporcie końcowym; raport przyjmowany jest na kolejnej sesji Rady Praw Człowieka.